Ký sự về Sumedhā
Sumedhā cùng hai người bạn gái Dhanañjānī và Khemā dâng cúng trú xá cho hội chúng có đức Phật đứng đầu vào thời đức Phật Koṇāgamana. Nhờ phước ấy, các bà nhiều kiếp sinh lên các cõi trời và làm chánh hậu của các vị vua; đến thời đức Phật Kassapa, Sumedhā làm bạn với bảy công chúa của vua Kikī, giữ giới trong sạch ngay trong đời sống tại gia, và cuối cùng đạt đến Niết-bàn.
Điểm thực hànhViệc lành làm chung với bạn tốt, và giữ giới ngay trong đời sống tại gia, vẫn gieo nhân giải thoát — hãy chọn bạn lành và cùng nhau làm việc lành.
Trưởng Lão Ni Ký Sự Phẩm Sumedhā Ký sự về trưởng lão ni Sumedhā Kính lễ đức Thế Tôn, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri! Nay hãy lắng nghe các ký sự về các vị trưởng lão ni —
ở tại chỗ cư ngụ mới là tu viện của hội chúng.
chúng tôi gồm ba người bạn gái thân thiết
đã dâng cúng trú xá
Chúng tôi đã tái sanh mười lần, trăm lần,
ngàn lần, mười ngàn lần
ở các cõi trời
thì ở cõi người có điều gì để nói.
Chúng tôi đã có đại thần lực ở cõi trời
thì ở cõi người có điều gì để nói.
Tôi đã là hoàng hậu,
là báu vật nữ nhân trong số bảy loại báu vật.
Ở nơi này, do phước thiện đã được tích lũy,
ba người đã là hậu duệ của các gia tộc vô cùng giàu có.
Dhanañjānī, Khemā,
và tôi nữa, ba người
Sau khi tạo lập tu viện được xây dựng khéo léo
và được trang hoàng về mọi phương diện,
chúng tôi đã dâng đến hội chúng có đức Phật đứng đầu
và (chúng tôi) đã được hoan hỷ.
ở bất cứ nơi nào tôi sanh ra,
Do mãnh lực của nghiệp ấy,
ở các cõi trời và cũng y như thế ở giữa loài người, tôi đều đạt được phẩm vị cao quý.
và cũng y như thế ở giữa loài người,
Ngay trong kiếp này,
có danh tiếng vĩ đại, là thân quyến của đấng Phạm Thiên.
tên Kassapa, thuộc dòng dõi,
trong số các vị đang thuyết giảng đã hiện khởi đấng cao quý
đã là người hộ độ cho bậc Đại Ẩn Sĩ.
vị chúa tể của nhân loại
đức vua của xứ Kāsī tên Kikī
ở tại kinh thành Bārāṇasī,
Bảy người con gái của đức vua
đã là những nàng công chúa khéo được nuôi dưỡng.
Được vui thích trong việc hộ độ đức Phật,
các nàng đã thực hành Phạm hạnh (của người thiếu nữ).
Là bạn của những cô (công chúa) ấy,
tôi đã khéo chuyên chú vào các giới,
đã dâng cúng các vật thí một cách cung kính,
và đã thực hành phận sự dầu chỉ là người tại gia.
Do nghiệp ấy đã được thực hiện tốt đẹp
và do các nguyện lực của tác ý,
sau khi từ bỏ thân nhân loại
tôi đã đi đến cõi trời Đạo Lợi.
Từ nơi ấy chết đi, tôi đã đi đến cõi trời Dạ Ma,
từ đó đã đi đến cõi trời Đẩu Suất,
và từ đó đến cõi Hóa Lạc Thiên,
rồi từ đó đến cõi Tha Hóa Tự Tại.
ở bất cứ nơi nào tôi sanh ra
Là người đã được thành tựu thiện nghiệp,
tôi đều đã được thiết lập vào ngôi chánh hậu của các vị vua ở chính tại các nơi ấy.
vào ngôi chánh hậu của các vị vua
Từ nơi ấy chết đi (sanh) vào thân nhân loại,
tôi đã được thiết lập vào ngôi chánh hậu của các đấng Chuyển Luân Vương
và của các vị vua cai quản các lãnh thổ.
tôi đã được thiết lập vào ngôi chánh hậu
Tôi đã thọ hưởng sự thành đạt
ở giữa chư Thiên và ở giữa loài người,
đã được an vui ở tất cả các nơi,
và đã luân hồi qua nhiều kiếp sống.
Nhân ấy, nguồn sanh khởi ấy,
căn nguyên ấy, sự chăm chỉ ấy trong Giáo Pháp,
sự liên kết đầu tiên ấy,
việc Niết Bàn ấy là do sự thỏa thích trong Giáo Pháp.
Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt,
tất cả các hữu đã được xóa sạch.
Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi cái (đã được cởi trói),
tôi sống không còn lậu hoặc.
Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn,
trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.
đã thành tựu tam minh,
đã thực hành lời dạy của đức Phật
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát,
và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
Vào thời đức Phật Koṇāgamana, tại tu viện của hội chúng, nơi ở mới, ba người bạn gái thân thiết, chúng tôi đã dâng cúng một trú xá. Mười lần, trăm lần, ngàn lần, mười ngàn lần, chúng tôi tái sinh ở các cõi trời, nói gì đến ở cõi người. Ở cõi trời, chúng tôi có thần lực lớn, nói gì đến ở cõi người; Tôi đã là hoàng hậu, là báu vật nữ nhân trong bảy loại báu vật. Nơi đây, nhờ phước thiện đã tích lũy, sinh vào các gia tộc rất giàu có; Dhanañjānī và Khemā, và tôi nữa — ba người chúng tôi. Sau khi xây dựng tu viện thật khéo, trang hoàng đầy đủ mọi mặt, chúng tôi dâng cho hội chúng có đức Phật đứng đầu và lòng đầy hoan hỷ. Bất cứ nơi nào tôi sinh ra, nhờ sức mạnh của nghiệp ấy, ở các cõi trời tôi đạt địa vị cao quý nhất, ở cõi người cũng như vậy. Ngay trong kiếp này, người thân của Phạm Thiên, danh tiếng lớn, tên là Kassapa theo dòng họ, bậc cao quý nhất trong những người thuyết giảng đã xuất hiện. Là người hộ độ của bậc Đại Ẩn Sĩ, lúc ấy vị chúa tể loài người ấy là vua xứ Kāsī tên Kikī, ở kinh thành Bārāṇasī cao quý nhất. Bảy cô con gái của vua ấy là những công chúa được nuôi dưỡng khéo; vui thích trong việc chăm sóc đức Phật, các nàng sống đời trong sạch của người thiếu nữ. Là bạn của các nàng, tôi khéo giữ gìn các giới, dâng cúng các vật thí một cách cung kính, và sống trọn phận sự dù vẫn là người tại gia. Nhờ nghiệp ấy được làm tốt đẹp và nhờ sức nguyện của tâm ý, sau khi bỏ thân người, tôi sinh lên cõi trời Đạo Lợi. Từ đó chết đi, tôi đến cõi trời Dạ Ma, rồi đến cõi trời Đẩu Suất, rồi đến cõi Hóa Lạc Thiên, rồi đến cõi Tha Hóa Tự Tại. Bất cứ nơi nào tôi sinh ra, đã đầy đủ phước thiện, ở chính nơi ấy tôi được lập làm chánh hậu của các vua, làm hoàng hậu của các vị vua ấy. Từ đó chết đi, sinh vào thân người, tôi được lập làm chánh hậu của các vua chuyển luân; và của các vị vua cai quản các vùng đất; được lập làm hoàng hậu của các vị ấy. Tôi đã hưởng sự thành đạt ở cõi trời và ở cõi người, được an vui ở mọi nơi, và luân hồi qua nhiều kiếp sống. Nhân ấy, nguồn phát sinh ấy, gốc rễ ấy là sự kham nhẫn trong giáo pháp; mối liên kết đầu tiên ấy — Niết-bàn ấy có được nhờ vui thích trong Pháp. Mọi phiền não của tôi đã được đốt sạch, mọi cảnh giới sinh tử đã bị nhổ sạch. Như voi cái bứt đứt dây trói, tôi sống không còn lậu hoặc. Tôi đã thật may mắn, được đến trước mặt đức Phật cao quý nhất; đã đạt được ba minh, đã làm theo lời Phật dạy. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được tôi chứng đắc; tôi đã làm theo lời Phật dạy.
Tỷ-kheo-ni Sumedhā đã nói những bài kệ này như thế. Ký sự về trưởng lão ni Sumedhā — phần thứ nhất.