Ký sự về trưởng lão Taraṇiya
Trưởng lão Taraṇiya kể vắn tắt: đức Phật Vipassī cùng hội chúng Tỷ-kheo đứng ở bờ sông, nơi ấy không có thuyền bè để sang; ông đi ra khỏi dòng sông và đưa đấng lãnh đạo thế gian sang sông. Kể từ chín mươi mốt kiếp trước, nhờ quả của việc đưa sang sông ấy, ông không còn biết khổ cảnh, và nay đã chứng đắc tuệ phân tích, giải thoát, thắng trí. Bài này kết thúc phẩm Padumukkhipa với kệ tóm lược mười trưởng lão, bốn mươi mốt câu kệ.
Điểm thực hànhBờ sông không có thuyền bè; ông đi ra khỏi dòng sông và đưa đấng lãnh đạo thế gian sang sông bằng chính thân mình — thân thể trở thành chiếc thuyền khi nhu cầu đưa người qua sông xuất hiện.
Trưởng Lão Ký Sự Phẩm Padumukkhipa Taraṇiya
là bậc xứng đáng sự cúng dường.
Bậc Đạo Sư dẫn đầu Hội Chúng tỳ khưu đã đứng ở bờ sông.
Bậc Đạo Sư dẫn đầu Hội Chúng tỳ khưu đã đứng ở bờ sông.
Thuyền bè là phương tiện vượt qua biển cả không được tìm thấy ở tại nơi ấy.
Thuyền bè là phương tiện vượt qua biển cả không được tìm thấy ở tại nơi ấy.
Tôi đã đi ra khỏi dòng sông
và đã đưa đấng Lãnh Đạo Thế Gian sang (sông).
trước đây chín mươi mốt kiếp,
(Kể từ khi) tôi đã đưa bậc Tối Thượng Nhân sang (sông)
tôi không còn biết đến khổ cảnh;
điều này là quả báu của việc đưa sang (sông).
Bốn (tuệ) phân tích,
tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng;
tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.
Nghĩa là
Bậc Toàn Giác có màu da vàng chói, đức Vipassī, bậc xứng đáng được cúng dường. Bậc Đạo Sư đứng ở bờ sông, bậc Đạo Sư dẫn đầu hội chúng Tỷ-kheo đã đứng ở bờ sông. Ở nơi ấy không có thuyền bè để vượt qua, không tìm thấy thuyền bè — phương tiện vượt qua — ở nơi ấy. Tôi đi ra khỏi dòng sông và đã đưa đấng lãnh đạo thế gian sang sông. Chín mươi mốt kiếp trước, từ khi tôi đưa bậc Tối Thượng Nhân sang sông, tôi không còn biết đường dữ; đây là quả của việc đưa sang sông. Bốn tuệ phân tích, tám giải thoát và sáu thắng trí, tôi đã chứng đắc; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.”
Trưởng lão Taraṇiya đã nói những lời kệ ấy như vậy. Ký sự về trưởng lão Taraṇiya là phần thứ mười. Phẩm Padumukkhipa là phẩm thứ hai mươi bảy. Phần Tóm Lược:
vị dâng cúng cây đèn, vị dâng cúng củ biḷāli,
con cá, vị tên Javahaṁsaka, vị dâng cúng bông hoa salala,
loài quỷ dữ, vị đưa sang (sông) là mười.
Và ở đây được ghi nhận là
bốn mươi mốt câu kệ cả thảy.
Nghĩa là
Vị thảy hoa lên, vị thoa dầu, vị hoa aḍḍhacanda, vị dâng cúng cây đèn, vị dâng cúng củ biḷāli, vị con cá, vị Javahaṁsaka, vị hoa salala, vị quỷ dữ, vị đưa sang sông là mười vị. Và ở đây được ghi nhận là bốn mươi mốt câu kệ cả thảy.