Kinh Sáu Trường Hợp Không Thể (4)

Kết thúc Phẩm Mát Lạnh: sáu kiến giải về nguồn gốc lạc-khổ mà bậc Dự Lưu không thể chấp nhận — tự làm, người khác làm, cả hai làm, và ba dạng ‘ngẫu nhiên sinh ra, chẳng ai làm’. Lý do được nói rõ: vị ấy đã thấy tận nguyên nhân và các pháp sinh từ nguyên nhân, nên mọi thuyết về khổ-lạc đều phải đi qua nhân duyên, không còn chỗ cho ngẫu nhiên hay một tác giả duy nhất. Kèm kệ tóm tắt của phẩm.

Điểm thực hành

Sáu kiến giải bị loại bỏ này vẫn sống quanh ta: ‘tại tôi hết’, ‘tại người ta hết’, ‘tại số phận ngẫu nhiên’. Cách của bài kinh: với mỗi chuyện khổ vui, chỉ tìm đúng một câu hỏi — ‘nó sinh từ những nguyên nhân nào?’ Thói quen truy nguyên nhân thay cho truy thủ phạm chính là dấu hiệu của chánh kiến đang chín.

Phẩm Mát Lạnh Kinh Sáu Trường Hợp Không Thể (4) “Có sáu trường hợp không thể này, này các Tỷ-kheo. Sáu trường hợp nào? Một người thành tựu chánh kiến không thể chấp nhận rằng lạc và khổ là do mình tự làm; Một người thành tựu chánh kiến không thể chấp nhận rằng lạc và khổ là do người khác làm; Một người thành tựu chánh kiến không thể chấp nhận rằng lạc và khổ là do cả mình và người khác làm; Một người thành tựu chánh kiến không thể chấp nhận rằng lạc và khổ không do mình làm mà sinh ra một cách ngẫu nhiên; Một người thành tựu chánh kiến không thể chấp nhận rằng lạc và khổ không do người khác làm mà sinh ra một cách ngẫu nhiên; Một người thành tựu chánh kiến không thể chấp nhận rằng lạc và khổ không do cả mình lẫn người khác làm mà sinh ra một cách ngẫu nhiên.

Vì sao vậy? Vì nguyên nhân, này các Tỷ-kheo, đã được người thành tựu chánh kiến ấy thấy rõ, và các pháp sinh ra từ nguyên nhân cũng vậy. Đây là sáu trường hợp không thể, này các Tỷ-kheo.” Bài thứ 11. Phẩm Mát Lạnh là phẩm thứ chín.

Phần kệ tóm tắt

Trở Thành Mát Lạnh, Chướng Ngại, Đoạt Mạng Sống, Muốn Nghe; Không Từ Bỏ, Đã Từ Bỏ, Không Thể Khơi Dậy, và bốn bài Trường Hợp Không Thể.